Poprzednia wersja

Blokiem głosowań zakończyły się 20 września 2013 r. dwudniowe obrady Senatu. Podczas tego posiedzenia Izba rozpatrzyła 14 ustaw, do 6 z nich wprowadziła poprawki. Senatorowie wysłuchali ponadto informacji o działalności Sądu Najwyższego w 2012 r. Wśród uchwalonych ustaw znalazły się m.in.: nowelizacja ustawy budżetowej na 2013 r., nowelizacja ustawy tzw. okołobudżetowej, nowelizacja ustawy o podatku akcyzowym, obszerna nowelizacja Kodeksu postępowania karnego.

39. posiedzenie Senatu rozpoczęło się od złożenia ślubowania przez nowo wybranego senatora Zdzisława Pupę. Podczas rozpoczęcia obrad na sali obecny był przewodniczący Senatu Mauretanii Mohamed El Hacen El Hadj wraz z delegacją.

Senat wprowadził 2 poprawki do nowelizacji ustawy budżetowej na 2013 r. Ustawa zmienia roczny plan dochodów i wydatków oraz przychodów i rozchodów państwa ustalony w tegorocznej ustawie budżetowej. W myśl ustawy zwiększony zostanie dopuszczalny deficyt o ok. 16 mld zł do 51,5 mld zł. W ustawie przyjęto, że po zmianach dochody budżetu państwa wyniosą 275 mld 729 mln 440 tys. zł, a wydatki – 327 mld 294 mln 440 tys. zł. Nowelizacja zakłada cięcia w resortach, które mają przynieść 7,7 mld zł oszczędności. Powodem nowelizacji są niższe, niż zakładano wpływy podatkowe w okresie styczeń-lipiec tego roku.

Senatorowie bez poprawek przyjęli ustawę zmieniającą ustawę o zmianie niektórych ustaw w związku z realizacją ustawy budżetowej. Nowelizacja ta jest związana z rewizją tegorocznego budżetu. Zgodnie z nowelą w br. na finansowanie potrzeb obronnych Polski zostanie przeznaczonych z budżetu 28 mld 252 mln 277 tys. zł. Oznacza to, że w tym roku zawieszony zostanie przepis, zgodnie z którym na obronność przeznacza się nie mniej niż 1,95 proc. PKB. Ustawa zawiesza także w 2013 r. waloryzację środków na dofinansowanie zadań projakościowych w szkolnictwie wyższym. Do tej pory wydatki te były waloryzowane co najmniej o średnioroczny wskaźnik wzrostu cen towarów i usług ustalony w ustawie budżetowej na dany rok. Nowela odnosi się też do finansowania infrastruktury kolejowej. Zmiana ta związana jest z planowaną w 2013 r. zmianą w strukturze źródeł finansowania projektów inwestycyjnych realizowanych przez PKP PLK SA w zakresie infrastruktury kolejowej. Ustawa przewiduje ponadto, że pieniądze z Krajowego Funduszu Drogowego będzie można przeznaczać nie tylko na remonty dróg, ale też na ich przebudowę.


Senatorowie wprowadzili 2 poprawki do nowelizacji ustawy o podatku akcyzowym. Nakłada ona akcyzę na gaz ziemny, wprowadzając regulacje unijne. Jednocześnie wprowadza szeroki wachlarz zwolnień z akcyzy na gaz. Nowelizacja implementuje do polskiego prawa przepisy unijnej dyrektywy 2003/96/WE dotyczącej opodatkowania produktów energetycznych i energii elektrycznej. Obecnie w Polsce obowiązuje zwolnienie z akcyzy gazu ziemnego przeznaczonego do celów opałowych, jednak – zgodnie z ustawą o podatku akcyzowym – zwolnienie to wygasa z końcem października 2013 roku. Zgodnie z nowelizacją katalog zwolnień od podatku akcyzowego dla wyrobów gazowych obejmuje nie tylko zwolnienia obowiązkowe przewidziane w przepisach UE, ale także zwolnienia nieobowiązkowe (fakultatywne). Z opodatkowania akcyzą zwolnione będą m.in.: podmioty zużywające gaz ziemny przeznaczony do celów opałowych: gospodarstwa domowe oraz organy użyteczności publicznej. Nowelizacja ponadto wprowadza do ustawy o podatku akcyzowym definicję wyrobów gazowych, finalnego nabywcy gazowego i pośredniczącego podmiotu gazowego.

Izba nie wniosła poprawek do nowelizacji ustawy o współpracy rozwojowej. Rozszerza ona zakres definicji współpracy rozwojowej. Dzięki temu możliwe będzie udzielanie pomocy nie tylko- tak jak jest to obecnie – państwom rozwijającym się, ale także ich społeczeństwom. Zmiana podyktowana jest tym, że polska współpraca rozwojowa kierowana jest również do osób np. ubiegających się o status uchodźcy w Polsce, czy biorących udział w programach stypendialnych w Polsce, czyli bezpośrednio do ludności państw rozwijających się. Ponadto ustawa dostosowuje nazwę fundacji wykonującej zadania wynikające z ustawy o współpracy rozwojowej do zakresu jej aktualnej działalności.

Senat rozpatrzył ustawę o zmianie ustawy – Kodeks postępowania karnego oraz niektórych innych ustaw. To obszerna nowelizacja reformująca procedurę karną, która ma doprowadzić do skrócenia czasu trwania i usprawnienia procesów. Nadmierną przewlekłość postępowań, a także nadmierną długotrwałość stosowanego w Polsce tymczasowego aresztowania Trybunał Praw Człowieka w Strasburgu sygnalizuje jako polski problem o charakterze strukturalnym. Zgodnie z nowelizacją zmianie ulega filozofia prowadzenia procesu w kierunku większej kontradyktoryjności postępowania czyli ograniczenia inicjatywy dowodowej sądu, przy rozszerzeniu roli stron procesu, gdzie sędzia byłby arbitrem rozsądzającym spór między oskarżycielem a obrońcą. Zmieniane przepisy dotyczą stosowania w postępowaniu karnym środków zapobiegawczych, a w szczególności tymczasowego aresztowania. Ustawa zawiera przepisy, których celem jest ograniczenie możliwości zbyt długiego stosowania tymczasowego aresztowania, głównie jednak do czasu wydania pierwszego wyroku w sprawie. Nowelizacja wprowadza ponadto zmiany dające daleko idące możliwości zawierania porozumień procesowych. Nowelizacja przewiduje ponadto szerszy dostęp do pomocy prawnej dla stron procesu. Zarezerwowane do tej pory tylko dla adwokatów uprawnienia do bycia obrońcą w sprawach karnych i karnoskarbowych przyznano radcom prawnym. Ustawa ponadto zawiera przepisy dostosowujące do dyrektyw europejskich. Senat wniósł 27 poprawek do tej noweli.

Senat rozpatrzył także nowelizację Kodeksu postępowania karnego, wywodzącą się z przedłożenia senackiego. Stanowi ona wykonanie wyroków Trybunału Konstytucyjnego i po pracach w Sejmie wraca do Senatu. Nowelizacja doprecyzowuje przesłanki, które mogą prowadzić do ograniczenia prawa podejrzanego tymczasowo aresztowanego do poufnego kontaktu z obrońcą oraz do kontroli jego korespondencji. Może to nastąpić „ w szczególnie uzasadnionych przypadkach”, gdy wymaga tego dobro postępowania przygotowawczego. Nowelizacja ustawy przewiduje także, iż na żądanie zatrzymanego należy mu umożliwić nawiązanie w dostępnej formie kontaktu z adwokatem, a także bezpośrednią z nim rozmowę, jednak zatrzymujący może zastrzec, że będzie obecny przy rozmowie zatrzymanego z adwokatem w „wyjątkowych, szczególnie uzasadnionych przypadkach”. Izba wprowadziła jedną poprawkę do ustawy.

Senatorowie omówili nowelizację ustawy o systemie oświaty , której celem jest złagodzenie rozpoczętego w 2009 roku procesu obniżania wieku rozpoczęcia obowiązku szkolnego. W myśl ustawy ten cel ma być osiągnięty przez stworzenie w klasach I – III szkoły podstawowej takich warunków edukacji, jakie dzieci miały w przedszkolu, a także stopniowe wprowadzanie sześciolatków do szkoły podstawowej w latach szkolnych 2014/2015 i 2015/2016. Zgodnie z nowelizacją dzieci urodzone w okresie 1 stycznia – 30 czerwca 2008 r. pójdą w wieku sześciu lat obowiązkowo do szkoły 1 września 2014 r. wraz z siedmiolatkami urodzonymi w 2007 r. Dzieci urodzone w drugiej połowie 2008 r., czyli od 1 lipca do 31 grudnia, pójdą obowiązkowo do szkoły od 1 września 2015 r. wraz ze wszystkimi dziećmi sześcioletnimi urodzonymi w 2009 r. W nowelizacji zapisano także, że od września 2014 roku klasy pierwsze szkół podstawowych będą liczyły do 25 uczniów. Przepis ten docelowo będzie dotyczył klas I-III (we wrześniu 2014 klasy I, we wrześniu 2015 r. klasy I i II, od września 2016 r. klasy I-III). W latach szkolnych 2014/2015 i 2015/2016 w szkołach, gdzie utworzonych będzie więcej niż jeden oddział klasy pierwszej, dzieci zostaną dobrane do poszczególnych klas według wieku, począwszy od najmłodszych. Senatorowie nie wnieśli poprawek do tej ustawy.

Senat zajął się też ustawą o zmianie ustawy – Prawo geologiczne i górnicze, która wdraża do polskiego porządku prawnego postanowienia tzw. dyrektywy CCS (Carbon Capture and Storage) przez ustanowienie ram prawnych prowadzenia działalności w zakresie bezpiecznego podziemnego składowania dwutlenku węgla. Technologia wychwytywania dwutlenku węgla oraz jego składowanie w formacji geologicznej jest jedną z metod ograniczenia nadmiernej emisji dwutlenku węgla do atmosfery. Polega na wychwytywaniu tego związku z instalacji przemysłowych, transportowaniu go do miejsca składowania i tłoczeniu do odpowiedniej formacji geologicznej. Ze względu na pionierski oraz badawczy charakter technologii CCS, regulację dotyczącą podziemnego składowania dwutlenku węgla w Polsce ograniczono do realizacji wyłącznie projektów demonstracyjnych. Senat wniósł 16 poprawek do ustawy.

Senatorowie rozpatrzyli i bez poprawek przyjęli nowelizację ustawy o usługach płatniczych. Ustawa oparta została głównie na projekcie senackim. Jej celem jest określenie maksymalnej stawki tzw. opłaty interchange fee czyli prowizji pobieranej od transakcji kartami płatniczymi. W ustawie proponuje się, by maksymalna stawka tej opłaty (ustalana przez organizację kartową opłata uiszczana przez agenta rozliczeniowego na rzecz wydawcy karty płatniczej) nie przekroczyła 0,5% wartości transakcji płatniczej i by to rozwiązanie obowiązywało od 1 stycznia 2014 r. Do tej pory opłaty te w Polsce były jednymi z najwyższych w Europie. Ustawa eliminuje mechanizmy, które ograniczają konkurencję na rynku usług obsługi transakcji dokonywanych za pomocą kart płatniczych. Zmiany mają na celu rozwój obrotu bezgotówkowego oraz poprawę konkurencyjności na rynku kartowym, a tym samym zwiększenie dostępności nowoczesnych instrumentów płatniczych dla szerszego kręgu konsumentów.

Senat zajął się ustawą o likwidacji Funduszu Rozwoju Inwestycji Komunalnych. Fundusz, z którego udzielane były preferencyjne kredyty na finansowanie przygotowania przez gminy, powiaty i ich związki dokumentacji niezbędnej do przygotowania projektów inwestycji komunalnych przewidzianych do współfinansowania z funduszy Unii Europejskiej, nie cieszył się zainteresowaniem jednostek samorządu terytorialnego. Pieniądze pozostałe po zlikwidowanym funduszu trafią w 2014 r. do samorządów w formie dotacji celowych.

Izba rozpatrzyła i bez poprawek przyjęła ustawę o zmianie ustawy o Biurze Ochrony Rządu. Daje ona możliwość nadania Straży Marszałkowskiej sztandaru w związku z tym, że strażnicy Straży Marszałkowskiej wykonują również zadania reprezentacyjne, w szczególności w ceremoniale powitań i pożegnań podczas wizyt parlamentarnych oraz w asystach honorowych. Ponadto ustawa, a nie jak dotąd w zarządzenie Marszałka Sejmu, określa wymogi, jakie musi spełniać osoba pełniąca obowiązki strażnika Straży Marszałkowskiej i zasady przeprowadzania postępowania kwalifikacyjnego, poprzedzającego przyjęcie kandydata do pracy w Straży Marszałkowskiej.

Senatorowie zajęli się ustawą o zmianie ustawy o świadczeniu przez prawników zagranicznych pomocy prawnej w Rzeczypospolitej Polskiej. Ustawa ma na celu dodanie do wykazu tytułów zawodowych uzyskanych w państwach członkowskich Unii Europejskiej, odpowiadających zawodowi adwokata lub radcy prawnego, tytułów obowiązujących w Chorwacji (ma to związek z przystąpieniem tego kraju do UE 1 lipca 2013 r.). Nie wprowadzili poprawek do tej ustawy.

Senatorowie omówili i wnieśli 12 poprawek do nowelizacji ustawy Prawo farmaceutyczne. Nowelizacja ustawy ma na celu wprowadzenie do polskiego prawa regulacji, które zwiększą efektywność monitorowania działań niepożądanych produktów leczniczych i umożliwią szybki przepływ informacji o niebezpieczeństwach płynących z ich stosowania na poziomie krajowym i europejskim. Zasadniczej zmianie i rozszerzeniu ulegnie definicja „działania niepożądanego produktu leczniczego”. Będzie to każde niekorzystne i niezamierzone jego działanie, niezależnie od tego czy stosowano go zgodnie ze wskazaniami, czy też niezgodnie z jego przeznaczeniem i właściwościami.

Senat rozpatrzył także ustawę o ratyfikacji porozumienia o współpracy w zakresie ochrony świadka, podpisanego w Stirinie w 2012 r. Porozumienie dotyczy aspektów technicznych i operacyjnych współpracy między Polską a pozostałymi państwami Grupy Salzburskiej (Austria, Czechy, Słowacja, Bułgaria, Rumunia, Węgry, Słowenia oraz Chorwacja – jako obserwator) w zakresie ochrony świadka koronnego. Porozumienie obejmuje zagadnienia związane z ochroną świadka koronnego, które wcześniej nie były unormowane w porozumieniach międzynarodowych, których Polska jest stroną. Reguluje ono m.in. zadania funkcjonariuszy w stosunku do osób chronionych, których strona przyjmująca nie może kwestionować. Współpraca państw – sygnatariuszy porozumienia obejmować będzie takie aspekty, jak: zmiana miejsca pobytu i ochrona świadków, wymiana informacji, wsparcie administracyjne, techniczne i logistyczne, szkolenie służb zajmujących się ochroną świadków. Izba nie wprowadziła do tej regulacji poprawek.